VAN PUK TOT VRIJHEID · HOOFDSTUK 9

Een leven lang instructeur

Van militaire lessen tot EHBO, reanimatie, brand en ontruiming

Lesgeven liep als een rode draad door mijn leven. In het leger werd ik niet alleen geneeskundig opgeleid, maar ook als algemeen instructeur. Het paste bij me: iets voordoen, uitleggen waarom het zo moest en mensen daarna zelf laten ervaren hoe het werkt.

Lesgeven in uniform

Op de KMS in Weert gaf ik onder meer les in de bediening en het onderhoud van wapens zoals de zware .50-mitrailleur en de LAW, een antitankwapen. Ook het gebruik van het gasmasker, het graven van een schuttersput en ZHKH — Zelfhulp en Kameradenhulp, de militaire vorm van eerste hulp — hoorden erbij.

Daar leerde ik dat goede instructie niet draait om mooie woorden. Mensen moeten na afloop weten wat ze moeten doen als het erop aankomt. Zeker bij eerste hulp telt niet hoeveel theorie iemand kan opdreunen, maar of hij onder spanning durft te handelen.

Na Defensie

Toen ik in 1994 de dienst verliet, wilde ik die ervaring niet kwijt. Ik haalde mijn instructeurspapieren bij onder meer het Oranje Kruis en Rode Kruis en volgde opleidingen en bijscholingen rond reanimatie, eerste hulp, bedrijfshulpverlening en brandveiligheid. Om bevoegd te blijven moest je blijven trainen — precies zoals het hoort bij vaardigheden die in een noodsituatie ineens het verschil kunnen maken.

FAET

Naast mijn werk begon ik mijn eigen bedrijf FAET. In mijn vrije tijd trainde ik mensen in EHBO en reanimatie, maar ook in wat ze moesten doen bij brand: alarmeren, ontruimen en — als het veilig kon — een beginnende brand blussen.

Mijn jaren op de ambulance gaven die lessen een extra laag. Ik had vaak genoeg gezien wat er misgaat wanneer mensen verstijven, te laat reageren of gevaar niet herkennen. Daarom probeerde ik cursisten vooral vertrouwen mee te geven: kijk, denk, handel — en zorg eerst dat je zelf niet het volgende slachtoffer wordt.

Bijna een halve eeuw

Van jonge militaire instructeur tot EHBO-docent, reanimatietrainer en BHV-instructeur: bijna een halve eeuw stond ik regelmatig voor groepen. In 2024 vond ik het genoeg geweest. Ik was met pensioen, had mijn deel gedaan en hoefde niet meer elk certificaat en iedere bijscholing bij te houden.

Toch verdwijnt zoiets nooit helemaal. Als je zo lang mensen hebt geleerd om rustig te blijven wanneer het spannend wordt, blijft dat een deel van wie je bent. Net als het leger, de ambulance en later het zweefvliegen: eerst kijken wat er gebeurt, dan doen wat nodig is.